Yayıncılık Sözlüğü A
Antoloji Nedir?
Antoloji, farklı yazar, şair veya eserlerden seçilmiş metinlerin belirli bir tema, dönem, tür, konu, coğrafya ya da editöryal yaklaşım çerçevesinde bir araya getirildiği derleme yayındır.
Antolojiler şiir, öykü, deneme, mektup, söyleşi, anı, araştırma metni, çocuk edebiyatı veya farklı türlerde hazırlanabilir. Bir antolojiyi güçlü kılan unsur, yalnızca çok sayıda metni bir araya getirmesi değil; seçkilerin belirli bir bütünlük, amaç ve editöryal çerçeve içinde sunulmasıdır.
Antoloji Ne Anlama Gelir?
Antoloji, tek bir yazarın bütün eserlerinin yayımlanması değildir. Esas olarak farklı eserlerden veya farklı yazarlardan seçilmiş örneklerin, belirli bir yayın fikri doğrultusunda bir araya getirilmesiyle oluşur.
Bu seçim bazen belirli bir dönemin şiirini tanıtmak, bazen bir kentin edebiyatını belgelemek, bazen kadın şairleri bir araya getirmek, bazen de belirli bir tema etrafındaki öyküleri okuyucuya sunmak amacıyla yapılabilir.
i
Antoloji Türleri Nelerdir?
01
Şiir Antolojisi
Farklı şairlerin veya belirli bir dönemin şiirlerinden seçilmiş örnekleri içerir.
02
Öykü Antolojisi
Farklı yazarlara ait öykülerin ortak tema veya editöryal çerçevede bir araya getirildiği yayındır.
03
Tematik Antoloji
Aşk, göç, kent, savaş, çocukluk veya doğa gibi belirli bir tema çevresindeki metinleri toplar.
04
Dönem Antolojisi
Belirli bir tarihsel dönemin edebî veya düşünsel üretimini seçkiler üzerinden sunar.
05
Bölgesel Antoloji
Belirli bir şehir, bölge veya kültürel çevrede üretilen eserleri bir araya getirir.
06
Kurum / Dernek Antolojisi
Bir dernek, topluluk, okul veya kurum çevresinde üretilen metinleri topluca yayımlar.
Antoloji ile Seçki Arasındaki Fark Nedir?
Yayıncılıkta antoloji ve seçki çoğu zaman birbirine yakın anlamda kullanılır. Ancak kullanım bağlamına göre küçük farklılıklar görülebilir.
Uygulamada iki terim zaman zaman eş anlamlı kullanılabilir. Önemli olan kitabın hangi ölçütlerle hazırlandığının ön söz, sunuş veya tanıtım metninde açıkça belirtilmesidir.
Antolojiye Metinler Nasıl Seçilir?
Bir antolojinin niteliği büyük ölçüde seçim ölçütlerine bağlıdır. “Elimize ulaşan tüm metinleri kitaplaştırmak” editöryal açıdan güçlü bir antoloji hazırlamak için tek başına yeterli değildir.
1
Kapsam Belirlenir
Antolojinin teması, türü, dönemi, coğrafyası veya hedefi tanımlanır.
2
Seçim Ölçütleri Oluşturulur
Metinlerin hangi niteliklere göre değerlendirileceği önceden belirlenir.
3
Metinler İncelenir
İçerik, dil, tema ve kitabın genel bütünlüğü açısından değerlendirme yapılır.
4
Sıralama Yapılır
Yazar adı, tema, dönem, alfabetik sıra veya editöryal akışa göre dizilim oluşturulur.
5
Son Editöryal Kontrol Yapılır
Metin biçimleri, yazar adları, başlıklar ve biyografiler tek standarda getirilir.
Antolojide Yazar Sıralaması Nasıl Yapılmalıdır?
Yazar sıralamasının tek bir zorunlu yöntemi yoktur. Ancak seçilen sistem kitabın tamamında açık ve tutarlı biçimde uygulanmalıdır.
Alfabetik SıraYazar soyadı veya adına göre düzenlenebilir.
Kronolojik SıraDoğum yılı, dönem veya eserin tarihine göre kurulabilir.
Tematik SıraMetinler konu başlıklarına göre bölümlenebilir.
Editöryal AkışKitabın ritmi ve içerik bütünlüğüne göre özel sıralama yapılabilir.
Antolojide Telif Hakları Nasıl İşler?
Antolojilerde en önemli konulardan biri, kullanılan metinlerin yayın hakkıdır. Bir eserin internette bulunması veya daha önce başka bir yerde yayımlanmış olması, o metnin serbestçe yeniden kullanılabileceği anlamına gelmez.
Telif koruması devam eden şiir, öykü, deneme, fotoğraf veya diğer içerikler için hak sahibinden uygun izin alınması gerekebilir.
- Metnin hak sahibi belirlenmelidir.
- Yayın izni yazılı olarak alınmalıdır.
- İznin basılı kitap, e-kitap veya diğer formatları kapsayıp kapsamadığı açık olmalıdır.
- Metnin kısaltılıp kısaltılamayacağı belirtilmelidir.
- Yazar adı ve eser adı doğru biçimde gösterilmelidir.
- Daha önce yayımlanmışsa ilk yayın bilgisi gerektiğinde belirtilmelidir.
!
Antoloji Editörlüğü Neden Önemlidir?
Çok yazarlı bir kitapta her yazar farklı yazım, noktalama, başlık ve kaynaklandırma alışkanlığı kullanabilir. Editörlük yapılmadığında kitap, birbirinden kopuk metinlerin bir araya getirildiği dosya görünümünde kalabilir.
✓Yazar adları tek biçime getirilmelidir.
✓Başlık stilleri standartlaştırılmalıdır.
✓Noktalama ve yazım tercihleri tutarlı olmalıdır.
✓Biyografi uzunlukları dengelenmelidir.
✓Dipnot ve kaynak sistemleri ortaklaştırılmalıdır.
✓Metin sıralaması bilinçli biçimde oluşturulmalıdır.
Antolojide Ön Söz veya Sunuş Gerekir mi?
Zorunlu değildir; ancak güçlü bir antolojide kitabın neden hazırlandığını, hangi seçim ölçütlerinin kullanıldığını ve kapsamın nasıl belirlendiğini açıklayan bir ön söz veya sunuş bölümü oldukça yararlıdır.
Bu bölüm okuyucuya yalnızca kitap hakkında bilgi vermez, editöryal yaklaşımı da görünür hâle getirir.
Antolojide Yazar Biyografileri Nasıl Verilmelidir?
Çok yazarlı yayınlarda biyografilerin biçimsel olarak birbirine yakın olması profesyonel görünüm açısından önemlidir.
Antoloji Kapağı Nasıl Tasarlanmalıdır?
Antoloji kapağı tek bir yazarı değil, bütün kitabın ortak kimliğini temsil etmelidir. Bu nedenle kapakta yalnızca bir kişiyi öne çıkaran tasarım, kitabın editöryal yapısıyla çelişebilir.
- Kitabın ana teması tasarıma yansıtılmalıdır.
- Antolojiyi hazırlayan veya yayına hazırlayan kişinin rolü doğru belirtilmelidir.
- Çok sayıda yazar adı kullanılacaksa okunabilirlik korunmalıdır.
- Kurumsal projelerde dernek veya kurum logosunun kullanımı dengeli olmalıdır.
- Ön kapak, sırt ve arka kapak birlikte düşünülmelidir.
Antolojide ISBN Alınır mı?
Kitap olarak yayımlanan antolojiler, diğer kitaplar gibi ISBN ile yayımlanabilir. Yayının türü, yayıncı bilgisi ve baskı formatına göre gerekli yayın işlemleri yürütülür.
Aynı antolojinin farklı format veya baskıları için ISBN işlemleri ayrıca değerlendirilir.
Antoloji ile Ortak Kitap Aynı Şey midir?
Her ortak kitap antoloji sayılmayabilir. Birden fazla yazarın ayrı bölümler hazırladığı akademik veya mesleki bir kitap da ortak kitap olabilir.
Antolojide ise genellikle seçme ve derleme fikri daha belirgindir. Metinler belirli bir tema veya editöryal amaç doğrultusunda bir araya getirilir.
Antoloji Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar
01Seçim ölçütü belirlemeden bütün metinleri kitaba almak.
02Yazar sıralamasında tutarlı bir sistem kullanmamak.
03Metinlerin yayın izinlerini almadan baskıya geçmek.
04Her yazarın metnini farklı yazım biçimiyle bırakmak.
05Yazar adlarını veya eser başlıklarını yanlış yazmak.
06Biyografileri çok farklı uzunluklarda yayımlamak.
07Antolojinin editöryal amacı hakkında hiçbir açıklama yapmamak.
08İçindekiler ile gerçek sayfa numaralarını son kontrolde karşılaştırmamak.
09Kapakta bir yazarı diğerlerinden gereksiz biçimde öne çıkarmak.
10Son baskı provasını bütün katılımcı bilgileri açısından kontrol etmemek.
Profesyonel İpucu
Antolojiye başlamadan önce katılımcılara gönderilecek kısa bir yayın ve teslim standardı hazırlamak büyük zaman kazandırır. Metin uzunluğu, dosya formatı, biyografi sınırı, fotoğraf özellikleri, yayın izni ve son teslim tarihi başlangıçta belirlenmelidir.
Böylece yüzlerce farklı biçimde gelen dosyayı son aşamada tek tek düzeltmek yerine, editöryal süreç daha kontrollü yürütülebilir.
AKDOĞAN YAYINEVİ • YAYINCILIK REHBERİ
Antoloji veya Ortak Kitap Hazırlıyorsanız Bunları da Okuyun
Dosya hazırlığından editörlük, ISBN, bandrol, baskı ve dağıtıma kadar yayın sürecinin diğer aşamalarını ilgili rehberlerden inceleyebilirsiniz.
ANA REHBER
Kitap Bastırma Rehberi
Dosyanın hazırlanmasından editörlük, mizanpaj, ISBN, bandrol, baskı ve raf sürecine kadar yayın yolculuğunu bütün olarak inceleyin.
Rehberi Oku →
DOSYA HAZIRLIĞI
Yayınevine Dosya Göndermeden Önce 15 Kontrol
Antoloji dosyanız yayınevine gitmeden önce başlık, metin, yazar bilgisi ve teknik hazırlıkları kontrol edin.
Kontrol Listesini Aç →
YAYIN SÜRECİ
Kendi Kitabımı Bastırmak İstiyorum
Editörlük, mizanpaj, ISBN, bandrol ve baskı süreçlerinin hangi sırayla ilerlediğini adım adım öğrenin.
Adım Adım İncele →
YAYINCILIK BİLGİ MERKEZİ
Tüm Yayıncılık Rehberleri
Kitap dosyası, ISBN, bandrol, telif, editörlük, baskı ve yayıncılık üzerine diğer rehberlere ulaşın.
Tüm Rehberleri Gör →
ANTOLOJİ VE ORTAK KİTAP PROJELERİ İÇİN
Antolojinizi Birlikte Yayına Hazırlayalım
Şiir, öykü, deneme, yarışma seçkisi, dernek yayını veya çok yazarlı kitap projeniz için editörlük, mizanpaj, kapak tasarımı, ISBN, bandrol, baskı ve yayın süreci hakkında bilgi almak üzere Akdoğan Yayınevi ile WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Mesajınızda projenin türünü, yaklaşık yazar sayısını ve tahmini sayfa sayısını belirtmeniz ön değerlendirmeyi kolaylaştırır.
SIK SORULAN SORULAR
Antoloji Hakkında Merak Edilenler
Antoloji nedir?
Antoloji, farklı eser veya yazarlardan seçilmiş metinlerin belirli bir tema, dönem, tür veya editöryal amaç çerçevesinde bir araya getirildiği yayındır.
Antoloji ile seçki aynı şey midir?
Terimler sıklıkla birbirine yakın anlamda kullanılır. Seçki ifadesi özellikle seçilmiş metinlerin bir araya getirildiğini vurgulayabilir.
Antolojideki eserler için izin almak gerekir mi?
Telif koruması devam eden eserlerde hak sahibinden uygun yayın izni alınması gerekebilir.
Antolojinin editörü ne yapar?
Seçim, sıralama, metin standardı, yazar bilgileri, başlıklar ve kitabın genel editöryal bütünlüğü üzerinde çalışır.
Antolojiye ISBN alınır mı?
Evet. Kitap olarak yayımlanan antolojiler ISBN ile yayımlanabilir.
Antolojide yazarlar alfabetik sıralanmak zorunda mıdır?
Hayır. Alfabetik, kronolojik, tematik veya editöryal bir sıra kullanılabilir. Önemli olan seçilen sistemin tutarlı olmasıdır.
