Bir Kitap Dosyası Word’de Nasıl Düzenlenmeli?
Yayınevine ya da editöre gönderilecek bir kitap dosyası, yalnızca yazılmış bir metin değildir.
Aynı zamanda okunabilir, kontrol edilebilir ve baskıya hazırlanabilir bir çalışma dosyası olmalıdır.
Birçok yazar kitabını tamamladıktan sonra dosyasını doğrudan yayınevine göndermek ister.
Ancak metnin içeriği kadar, dosyanın teknik düzeni de önemlidir. Word dosyasında karışık boşluklar,
düzensiz başlıklar, elle verilmiş girintiler, farklı yazı tipleri ve kontrolsüz sayfa sonları varsa,
dosyanın değerlendirilmesi zorlaşır.
Bu nedenle bir kitap dosyası Word’de sade, düzenli ve editlenebilir biçimde hazırlanmalıdır.
Amaç, kitabı Word’de “basılmış kitap gibi” göstermek değil; editörün, dizgicinin ve yayınevinin rahat çalışabileceği
temiz bir metin dosyası oluşturmaktır.
1. Dosyanın tamamında aynı yazı tipi kullanılmalı
Kitap dosyanızda mümkün olduğunca tek bir yazı tipi kullanın. Times New Roman, Calibri, Arial veya benzeri
sade yazı tipleri tercih edilebilir. Önemli olan süslü görünmesi değil, rahat okunmasıdır.
Ana metinde 11 veya 12 punto yeterlidir. Başlıklar daha büyük olabilir; fakat her başlığın farklı punto, renk
ve biçimde olması dosyayı dağınık gösterir.
2. Paragraflar boşluk tuşuyla hizalanmamalı
Word dosyalarında en sık görülen hatalardan biri, paragraf başlarını boşluk tuşuna basarak açmaktır.
Bu yöntem baskı aşamasında ciddi sorun çıkarabilir.
Paragraf girintisi gerekiyorsa Word’ün “Paragraf” ayarlarından ilk satır girintisi verilmelidir.
Her paragrafın başına elle boşluk koymak, mizanpaj sırasında metnin bozulmasına neden olabilir.
3. Enter tuşu sayfa düzeni için kullanılmamalı
Bazı yazarlar yeni sayfaya geçmek için defalarca Enter tuşuna basar. Bu, dosyanın en çok bozulan bölümlerinden biridir.
Metne küçük bir ekleme yapıldığında bütün sayfa düzeni kayabilir.
Yeni bölüm veya yeni sayfa gerekiyorsa “Sayfa Sonu” kullanılmalıdır. Böylece bölüm başlangıçları daha kontrollü olur.
4. Başlıklar tutarlı olmalı
Roman, şiir, öykü, deneme ya da akademik metin fark etmeksizin başlıkların düzeni tutarlı olmalıdır.
Bir bölüm başlığı ortalıysa diğer bölüm başlıkları da aynı biçimde verilmelidir.
Başlıkların kimisi koyu, kimisi italik, kimisi büyük harf, kimisi renkli olursa dosya amatör görünür.
Yayınevine gönderilecek dosyada sadelik daha güven vericidir.
5. Sayfa numarası şart değildir
Yayınevine gönderilecek ham dosyada sayfa numarası bulunması zorunlu değildir. Çünkü kitap baskıya hazırlanırken
sayfa ölçüsü, punto, satır aralığı ve mizanpaj değişecektir.
Word’de 120 sayfa görünen bir dosya, kitap ölçüsüne aktarıldığında 180 sayfa da olabilir, 90 sayfa da olabilir.
Bu yüzden Word sayfa sayısı baskı sayfa sayısı olarak düşünülmemelidir.
6. Görseller ayrı klasörde de gönderilmeli
Kitap içinde fotoğraf, çizim, tablo veya belge görselleri varsa bunlar yalnızca Word dosyasına gömülü bırakılmamalıdır.
Word içindeki görseller çoğu zaman kalite kaybına uğrar.
En doğru yöntem, görselleri metin içinde yerini gösterecek şekilde kullanmak; ayrıca yüksek çözünürlüklü görselleri
ayrı bir klasör halinde yayınevine göndermektir.
7. Gereksiz biçimlendirmeler temizlenmeli
İnternetten kopyalanmış metinlerde farklı yazı tipleri, gizli bağlantılar, renkler ve bozuk boşluklar bulunabilir.
Dosya yayınevine gönderilmeden önce bu tür biçimlendirmeler temizlenmelidir.
Metnin tamamını seçip tek yazı tipi, tek punto ve düzenli paragraf yapısına getirmek dosyayı çok daha sağlıklı hale getirir.
8. Dosya adı açık ve anlaşılır olmalı
Dosyanın adı “sonson”, “kitap yeni”, “düzeltilmiş son 3” gibi karışık olmamalıdır.
Yazar adı ve kitap adı içeren sade bir dosya adı tercih edilmelidir.
Örnek:
Ayse_Demir_Siir_Kitabi.docx
9. Word dosyası PDF’e çevrilip ayrıca kontrol edilmeli
Dosyanızı göndermeden önce bir kez PDF olarak kaydedip gözden geçirmek faydalıdır.
Böylece eksik sayfa, bozuk karakter, kaymış başlık veya yanlış boşluklar daha kolay fark edilir.
Ancak yayınevine yalnızca PDF göndermek çoğu zaman yeterli değildir. Editörlük ve mizanpaj için Word dosyası da gereklidir.
10. Kitap dosyası yayınevine hangi formatta gönderilmeli?
En sağlıklı yöntem, dosyayı .docx formatında göndermektir.
Eğer özel bir düzen, tablo veya görsel yerleşimi varsa PDF örneği de eklenebilir.
Böylece yayınevi hem metni düzenleyebilir hem de yazarın nasıl bir görünüm düşündüğünü görebilir.
Yayınevine göndermeden önce kısa kontrol listesi
- Dosya tek yazı tipiyle düzenlendi mi?
- Paragraf başlarında boşluk tuşu kullanılmadı mı?
- Gereksiz Enter boşlukları temizlendi mi?
- Başlıklar tutarlı hale getirildi mi?
- Görseller ayrı klasörde hazırlandı mı?
- Dosya adı açık ve anlaşılır mı?
- Word dosyası son kez okunup kontrol edildi mi?
Kısa cevap
Bir kitap dosyası Word’de mümkün olduğunca sade, temiz ve düzenlenebilir hazırlanmalıdır.
Fazla süsleme, elle yapılmış hizalama ve karışık biçimlendirme dosyanın profesyonel değerlendirilmesini zorlaştırır.
Sonuç
Yayınevine gönderilecek kitap dosyasında en önemli şey gösterişli görünüm değil, düzenli ve çalışılabilir bir metindir.
Temiz hazırlanmış bir Word dosyası editörün işini kolaylaştırır, mizanpaj sürecini hızlandırır ve kitabın baskıya hazırlanma
aşamasında gereksiz zaman kaybını önler.
Kitabınızı yayınevine göndermeden önce dosyanızı sadeleştirmek, başlıkları düzenlemek, gereksiz boşlukları temizlemek
ve görselleri doğru hazırlamak profesyonel yayın sürecinin ilk adımıdır.
Kitap dosyanızı yayınevine göndermeye hazırlanıyor musunuz?
Akdoğan Yayınevi olarak kitap dosyanızın yayın sürecine uygun biçimde değerlendirilmesi, baskıya hazırlanması
ve yayımlanması konusunda size yardımcı olabiliriz.
Kitap Bastırma ve Yayıncılık Rehberleri
Kitap dosyanızı hazırladıktan sonra yayın sürecinin diğer aşamalarını da öğrenmek isteyebilirsiniz.
Aşağıdaki rehberler size yardımcı olacaktır:
