Türkiye’de Cinsiyet Kültürleri, Dicle Koğacıoğlu
İletişim Yayınları, Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi tarafından 2010 yılından beri verilen Dicle Koğacıoğlu Makale Ödülü’nü kazanan makalelerden seçilen yazıları bir araya getiren Türkiye’de Cinsiyet Kültürleri adlı derlemeyi yayımlıyor. Koğacıoğlu’nun çalışmalarında ön plana çıkardığı kavramlar üzerinden şekillenen bu makaleler, toplu konutlarda kadın olarak yaşamaktan Kürt kadınlarının yas tutma yöntemlerine, Karadeniz’deki kız kaçırma vakalarından eşcinsel ve biseksüel erkeklerin mekânsal sosyalleşmesine uzanan geniş bir alanda bize yeni ufuklar açıyorlar.
Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi tarafından 2010 yılından beri verilen Dicle Koğacıoğlu Makale Ödülü’nü kazanan eserlerin arasından seçilerek derlenen bu kitap, Koğacıoğlu’nun çalışmalarında ön plana çıkan hukuk sosyolojisi, cinsiyet çalışmaları, eşitsizlik ve ayrımcılık gibi kavramların altını çiziyor. Kentler ve mekânlar; diller ve öznellikler; erkeklikler ve cinsellikler olmak üzere üç bölüme ayrılan kitap, şehir dışında yer alan toplu konutlarda bir kadın olarak tek başına yaşamak, Kürt kadınlarının sözlü şiir ve ağlama pratikleri, Karadeniz’de bir kız kaçırma “geleneği” olan çekme anlatıları, eşcinsel ve biseksüel erkeklerin mekânsal sosyalleşmesi gibi konuları inceliyor, Koğacıoğlu’nun izinden giderek sosyal bilim çalışmalarına yeni bir soluk getiriyor, bu çalışmalara zenginlik katmayı hedefliyor.
Dicle […] sadece hegemonik politik ve toplumsal söylemleri eleştirmekle kalmıyor, Batı’da ortaya çıkan ve gelişen sosyal bilim teorilerinin ve kavramlarının da Türkiye gibi farklı coğrafyalarda yapılan saha çalışmalarından ortaya çıkacak yeni teoriler ve kavramlarla harmanlanmasıyla oluşacak daha çoğulcu ve çok sesli bir sosyal bilimler anlayışının hayalini kuruyordu. Dicle ancak bu şekilde bu sorunların ve onların insanların hayatında yol açtığı acıların ortadan kaldırılmasında somut adımlar atılacağına inanıyordu.
Ayşecan Terzioğlu