Aftermath, ilk bakışta izleyiciyi yanıltabilecek filmlerden biri.
Bunun iki nedeni var: IMDb puanı ve Arnold Schwarzenegger adı.
Veritabanında 5.7 gibi çok iddialı görünmeyen bir puana sahip olsa da, aynı puanı taşıyan pek çok filmden daha derli toplu, daha etkileyici ve daha kalıcı bir yapım olduğunu söylemek mümkün.

İkinci yanıltıcı unsur ise elbette Arnold Schwarzenegger. Sinema hafızasında daha çok aksiyon filmleriyle, güçlü beden imgesiyle ve sert karakterlerle yer etmiş bir oyuncuyu, bu kez neredeyse bütünüyle içe dönük bir dramın içinde görmek izleyiciyi şaşırtıyor.
Ancak Schwarzenegger, Roman karakterinde beklenenden çok daha sade, ölçülü ve inandırıcı bir performans ortaya koyuyor.

Bir Felaketin Ardından

Film, büyük bir uçak kazasının ardından yaşanan sosyal, psikolojik ve ahlaki sarsıntıları konu alıyor.
Bir felaket yaşandığında haber bültenleri genellikle sayı verir: kaç kişi öldü, kaç kişi yaralandı, kaza nasıl oldu, sorumlu kim?
Oysa Aftermath, sayılarla değil, geride kalan insanların hayatlarında açılan boşlukla ilgileniyor.

Kazada hayatını kaybedenler arasında Roman’ın eşi ve hamile kızı da vardır.
Roman için bu yalnızca bir yakınını kaybetmek değildir; hayatının bütün anlamını, geleceğini ve tutunduğu her şeyi bir anda yitirmesidir.
Film bu noktada yasın sessizliğini, öfkenin içe doğru çöküşünü ve adalet arayışının insanı nasıl tüketebileceğini ağır ağır işler.

Roman: Sessiz Bir Yasın İçindeki Adam

Roman karakteri, Schwarzenegger’in alışıldık filmografisinin oldukça dışında durur.
Burada ne intikam için yola çıkan klasik bir aksiyon kahramanı vardır ne de fiziksel gücüyle dünyayı değiştiren yenilmez bir figür.
Tam tersine, karşısında hiçbir gücün geri getiremeyeceği bir kayıp bulunan kırılmış bir adam vardır.

Roman’ın acısı büyük cümlelerle değil, bakışlarla, susuşlarla ve bekleyişlerle anlatılır.
Schwarzenegger’in performansındaki asıl başarı da buradadır.
Oyuncu, karakterin öfkesini dışa taşırmak yerine içinde tutar; bu da filmin dramatik etkisini artırır.

Jake: Suçlulukla Yaşamak

Filmin diğer tarafında ise hava trafik kontrol memuru Jake vardır.
Jake, kazanın meydana geldiği gece görev başındadır. Normalde iki kişinin yürütmesi gereken bir işi tek başına yapmak durumunda kalmıştır.
İlk bakışta sakin görünen gece, kısa süre içinde kontrol edilemeyen bir felakete dönüşür.

Jake sorunu çözmeye çalışır; iki farklı kanal üzerinden iletişim kurar, uyarılarda bulunur, elinden geleni yapar.
Fakat sistemin aksaklıkları, iletişim kopuklukları ve talihsiz bir zamanlama sonucunda iki uçak çarpışır.
Sonuçta 271 kişi yaşamını yitirir.

Bundan sonrası Jake için yaşamak değil, hayatta kalmaya çalışmaktır.
Çünkü onun açısından kaza bitmemiştir. Her gün yeniden başlamaktadır.
Suçluluk, korku, utanç ve dışlanma duygusu, Jake’in bütün hayatını ele geçirir.

Şirketlerin Soğuk Dili

Aftermath, yalnızca iki insanın trajedisini anlatmaz.
Aynı zamanda büyük felaketlerden sonra şirketlerin, kurumların ve sigorta mantığının nasıl soğuk bir dille devreye girdiğini de gösterir.

Kazanın ardından sorumluluk, tazminat dosyalarına, hukuki metinlere ve kurumsal açıklamalara bölünür.
Hayatını kaybedenlerin yakınlarına para teklif edilir.
Jake’e ise yeni bir isim ve yeni bir hayat önerilir.
Sanki isim değişirse suçluluk da değişecek, şehir değişirse geçmiş de geride kalacaktır.

Oysa film bize bunun mümkün olmadığını gösterir.
Kimi acılar taşınır, kimi suçluluklar insanın içinden sökülüp atılamaz.
Kâğıt üzerinde kapatılan dosyalar, insanların içinde kapanmayabilir.

Beklenen Karşılaşma

Filmin dramatik gerilimi, Roman ile Jake’in kaçınılmaz karşılaşmasına doğru ilerler.
Roman uzun süre boyunca bu karşılaşmayı bekler.
Onun için Jake, yalnızca bir memur değil; ailesinin ölümüne bağladığı yüzdür.
Jake için ise Roman, kendi suçluluğunun ete kemiğe bürünmüş hâlidir.

Bu karşılaşma, sıradan bir intikam sahnesi gibi kurulmaz.
Daha çok iki yıkılmış insanın aynı felaketin iki farklı ucunda birbirine çarpması gibidir.
Biri kaybettiklerinin hesabını sormak ister; diğeri zaten uzun zamandır kendi içinde cezalandırılmaktadır.

Aftermath Neden Beklenenden Daha İyi Bir Film?

Filmin IMDb puanına bakarak hızlıca hüküm vermek yanıltıcı olabilir.
Aftermath, tempolu bir felaket filmi ya da uçak kazası gerilimi değildir.
Daha çok kazadan sonra geriye kalan hayatların enkazı üzerine kurulmuş ağır, karanlık ve sakin bir dramdır.

Bu nedenle aksiyon bekleyen izleyici filmden uzaklaşabilir.
Ancak yas, suçluluk, adalet ve insanın kendisiyle hesaplaşması üzerine daha ağırbaşlı bir film arayanlar için Aftermath beklenenden daha güçlü bir deneyim sunar.

Oyunculuklar

Arnold Schwarzenegger, Roman rolünde filmin merkezinde yer alıyor.
Rolünü abartmadan, karakterin içsel çöküşünü dışarı taşırmadan ve melodrama fazla yaslanmadan taşıyor.
Bu anlamda oyuncunun kariyerinde alışılmışın dışında ama dikkate değer bir performans var.

Scoot McNairy ise Jake karakterinde filmin diğer ağırlık merkezini oluşturuyor.
Onun karakteri de kolay yazılabilecek bir “suçlu” figürü değil.
Tam tersine, sistemin içinde ezilen, yaptığı işin sonucuyla baş edemeyen, psikolojik olarak dağılan bir insan.

Maggie Grace de filmin duygusal zeminini tamamlayan oyunculardan biri olarak hikâyenin insani tarafını güçlendiriyor.

Filmin Künyesi

Sonuç: Felaketten Sonra Yaşamak

Aftermath, bir uçak kazasını anlatıyor gibi görünse de asıl meselesi kazanın kendisi değil; kazadan sonra hayatta kalanların içinde büyüyen sessizliktir.
Film, yasın yalnızca kaybedenleri değil, sorumluluk duygusuyla yaşayanları da nasıl tükettiğini gösterir.

Arnold Schwarzenegger’in varlığı filmi ilk anda yanlış bir beklentiye sokabilir.
Ancak bu kez karşımızda patlamalar, takip sahneleri ya da fiziksel kahramanlıklar yoktur.
Onun yerine kırılmış bir adamın adalet arayışı, suçlulukla ezilen başka bir adamın çöküşü ve felaketlerin insanlar üzerinde bıraktığı uzun gölge vardır.

Bu yüzden Aftermath, düşük görünen puanına rağmen görmezden gelinmemesi gereken filmlerden biridir.