Atıf Ne Anlama Gelir?

Bir yazar başka bir araştırmacının düşüncesinden, kitabından, makalesinden, raporundan, arşiv belgesinden veya başka bir kaynaktan yararlandığında, bu yararlanma ilişkisini okuyucuya göstermelidir.

Bu gösterim işlemine atıf denir. Atıf sayesinde okuyucu, metinde yer alan bilginin yazara mı ait olduğunu, yoksa daha önce yayımlanmış başka bir kaynaktan mı alındığını anlayabilir.

Atıf Neden Önemlidir?

Hangi Durumlarda Atıf Yapılmalıdır?

Atıf yalnızca bir cümlenin kelimesi kelimesine alınması durumunda gerekli değildir. Başkasına ait fikir veya bilgi farklı sözcüklerle yeniden anlatılsa bile kaynağın gösterilmesi gerekebilir.

• Doğrudan alıntı yapıldığında,
• Bir araştırmacının görüşü özetlendiğinde,
• Başka bir çalışmadaki fikir yeniden ifade edildiğinde,
• İstatistiksel veri kullanıldığında,
• Başka bir kaynaktan tablo veya grafik aktarıldığında,
• Bir araştırmanın sonucuna dayanıldığında,
• Özgün bir kavram veya sınıflandırma başka bir yazardan alındığında,
• Arşiv belgesi, rapor veya internet kaynağından bilgi aktarıldığında

Atıf Türleri Nelerdir?

Atıf sistemi yayının disiplinine, yayınevinin tercihine, akademik derginin kurallarına veya kullanılan stile göre değişebilir.

Doğrudan Atıf Nedir?

Doğrudan atıf, başka bir kaynaktaki ifadenin kelimeleri değiştirilmeden kullanılmasını ifade eder.

Bu durumda yalnızca kaynak göstermek değil, kullanılan ifadenin doğrudan alıntı olduğunun da açıkça anlaşılması gerekir. Yayın stiline göre tırnak işareti, blok alıntı veya başka tipografik yöntemler kullanılabilir.

Dolaylı Atıf Nedir?

Dolaylı atıf, başka bir kişinin düşüncesinin veya araştırma sonucunun doğrudan kopyalanmadan, yazarın kendi anlatımıyla aktarılmasıdır.

Burada en sık yapılan hata, “Cümleyi değiştirdim, artık kaynak göstermeme gerek yok” düşüncesidir. Oysa kullanılan fikir başka bir kaynağa aitse, ifade değiştirilmiş olsa bile kaynak belirtilmelidir.

Atıf Stilleri Nelerdir?

Dünyada farklı akademik disiplinlerde çeşitli kaynak gösterme ve atıf sistemleri kullanılır. Her sistemin yazar adı, yıl, eser adı, sayfa numarası ve kaynakça biçimi farklı olabilir.

Atıf ile Kaynakça Arasındaki Fark Nedir?

Atıf ve kaynakça birbirini tamamlayan fakat aynı anlama gelmeyen iki kavramdır.

Metin İçi Atıf ile Kaynakça Eşleşmesi Neden Önemlidir?

Akademik yayınlarda en sık karşılaşılan teknik sorunlardan biri, metinde yapılan atıflarla kaynakça listesinin birbirini karşılamamasıdır.

• Metinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada bulunmalıdır.
• Kaynakçadaki yazar adı ve tarih, metindeki atıfla uyumlu olmalıdır.
• Aynı yazarın aynı yıldaki eserleri doğru biçimde ayrılmalıdır.
• Kaynak adlarında yazım farklılıkları kontrol edilmelidir.
• Elektronik kaynakların gerekli erişim bilgileri eksiksiz olmalıdır.

Atıf ile İntihal Arasındaki İlişki Nedir?

İntihal, başkasına ait fikir, ifade, veri veya çalışmanın uygun biçimde kaynak gösterilmeden kullanılmasıdır.

Doğru atıf yapmak akademik etik açısından temel koruma yöntemlerinden biridir; ancak yalnızca kaynak adını yazmak her durumda yeterli değildir. Doğrudan alıntı yapılıyorsa bunun doğrudan alıntı olduğu da gösterilmelidir.

Atıf Yapmak Telif İzni Yerine Geçer mi?

Hayır. Atıf yapmak ile kullanım izni almak farklı konulardır.

Bir kaynağın adını belirtmek, o eserden istenilen miktarda içerik kullanılabileceği anlamına gelmez. Uzun alıntılar, fotoğraflar, tablolar, çizimler, haritalar veya başka korunan materyaller için ayrıca izin gerekebilir.

İnternet Kaynaklarına Atıf Yapılır mı?

Evet. İnternet ortamındaki güvenilir kaynaklara da uygun sistemle atıf yapılabilir. Ancak internet kaynağının niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir üniversite, kamu kurumu, bilimsel dergi veya kurumsal rapor ile kaynağı belirsiz bir internet yazısı aynı akademik ağırlığa sahip değildir.

• Yazar veya kurum bilgisi bulunuyor mu?
• Yayın tarihi belli mi?
• İçerik güvenilir bir kurum tarafından mı yayımlanmış?
• Kaynağın kalıcı adresi mevcut mu?
• Gerekliyse erişim tarihi belirtilmiş mi?

İkincil Kaynaktan Atıf Nedir?

Bazen bir yazar, ulaşamadığı özgün bir kaynağa başka bir eser üzerinden rastlayabilir. Buna ikincil kaynak kullanımı denir.

Mümkün olduğunda özgün kaynağa ulaşmak tercih edilir. Özgün eser görülmeden yapılan aktarımlarda, okuyucuya bilginin hangi ara kaynaktan edinildiğinin açıkça gösterilmesi gerekir.

Aynı Kaynağa Birden Fazla Atıf Yapılabilir mi?

Evet. Aynı eser kitabın farklı bölümlerinde kullanılabilir ve her kullanım bağlamına göre yeniden atıf yapılabilir.

Bir kaynağın kitabın başında bir kez gösterilmiş olması, yüzlerce sayfa sonra aynı kaynağa yapılan yeni göndermenin belirsiz bırakılması anlamına gelmemelidir.

Atıfta Sayfa Numarası Ne Zaman Verilir?

Sayfa numarası kullanımı seçilen atıf sistemine ve alıntının türüne göre değişebilir. Özellikle doğrudan alıntılarda ilgili ifadenin bulunduğu sayfanın gösterilmesi okuyucunun kaynağı doğrulamasını kolaylaştırır.

Bir kitabın genel görüşüne gönderme yapılırken sayfa numarası her sistemde zorunlu olmayabilir. Ancak belirli bir cümle, tanım veya veri aktarılıyorsa daha ayrıntılı kaynak bilgisi yararlıdır.

Akademik Kitaplarda Atıf Kontrolü Nasıl Yapılır?

Atıf Yaparken Sık Yapılan Hatalar