ISBN Olmadan Kitap Basmak Mümkün mü?

ISBN’nin ne işe yaradığını anlamak bu sorunun cevabını kolaylaştırır. ISBN, kitabın basılmasını sağlayan bir matbaa izin belgesi değildir.

ISBN, International Standard Book Number yani Uluslararası Standart Kitap Numarasıdır. Belirli bir yayının uluslararası standartlar çerçevesinde tanımlanmasını sağlar.

Bu nedenle teknik olarak bir dosyanın matbaada kâğıda basılabilmesi ile o çalışmanın yayıncılık ve satış sistemi içerisinde kitap olarak tanımlanması birbirinden farklı konulardır.

ISBN Almak Türkiye’de Zorunlu mu?

Kültür ve Turizm Bakanlığının ISBN Türkiye Ajansı açıklamasına göre ISBN almak Türkiye’de zorunlu bir uygulama değildir.

Ancak aynı resmi açıklamada ISBN almamış bir yayının reel olarak satış ağına girmesinin mümkün bulunmadığı belirtilmektedir.

Dolayısıyla ISBN’nin zorunlu olmaması, ISBN’siz profesyonel kitap yayımlamanın hiçbir sonucu olmadığı anlamına gelmez.

ISBN’siz Kitap Satılabilir mi?

ISBN’nin temel işlevlerinden biri yayının kitap ticareti ve bibliyografik sistemler içerisinde standart biçimde tanımlanmasını sağlamaktır.

Kitabınızı kitapçılar, dağıtım kanalları ve profesyonel yayıncılık sistemi üzerinden okuyucuya ulaştırmayı planlıyorsanız ISBN önemli bir yayın kimliği işlevi görür.

ISBN Olmadan Hangi Tür Kitaplar Bastırılabilir?

Her basılı çalışma mutlaka ticari satış amacıyla hazırlanmaz. Örneğin bir kişi kendi kullanımı veya sınırlı özel dağıtım amacıyla bir metni kitap biçiminde çoğaltmak isteyebilir.

Burada kitabın amacı önemlidir. Birkaç nüsha kişisel kullanım için yapılan baskıyla yüzlerce nüsha basılıp kitap piyasasına sunulacak bir yayın aynı yayıncılık sürecine sahip değildir.

ISBN Olmadan Basılan Kitaba Sonradan ISBN Alınabilir mi?

Bu soru ISBN Türkiye Ajansının resmi sık sorulan soruları arasında ayrıca ele alınmaktadır. Dolayısıyla ISBN alınmadan basılmış bir eserin bulunması, ISBN sisteminin tanıdığı bir durumdur.

Ancak kitabı ticari olarak yayımlamayı planlıyorsanız doğru yöntem, ISBN işlemini baskı dosyası kesinleşmeden önce tamamlamak ve numarayı kitabın gerekli yerlerine doğru biçimde yerleştirmektir.

ISBN Kitabın Neresinde Bulunur?

ISBN Türkiye Ajansı açıklamasına göre ISBN kitaplarda bibliyografik bilgilerin bulunduğu iç kapak/telif hakkı sayfası ile dış kapağın arkasına okunabilecek büyüklükte ve matbaa tekniğiyle basılmalıdır.

Bu nedenle profesyonel bir kitap hazırlanırken ISBN’nin baskıdan önce belirlenmesi mizanpaj ve kapak hazırlığı açısından da önemlidir.

ISBN ile Barkod Aynı Şey mi?

Hayır. ISBN kitabı tanımlayan standart numaradır. Barkod ise bu numaranın cihazlar tarafından okunabilmesini sağlayan grafik gösterimidir.

ISBN ile Bandrol Aynı Şey mi?

Hayır. ISBN ile bandrol birbirinin yerine geçen işlemler değildir.

ISBN yayının standart kimlik numarasıdır. Bandrol ise fikri hakların takibi ve korsanla mücadele kapsamında uygulanan ayrı bir sistemdir. Kültür ve Turizm Bakanlığı da ISBN tahsisi ile bandrol tahsisinin birbirinden farklı işlemler olduğunu belirtmektedir.

ISBN’siz Kitap ile Bandrolsüz Kitap Aynı Şey Değildir

Bu iki konu özellikle ilk kitabını bastıran yazarlarda sıkça karıştırılmaktadır.

ISBN konusunda Bakanlık, uygulamanın Türkiye’de zorunlu olmadığını açıkça belirtmektedir. Bandrol ise ayrı mevzuata tabidir ve hangi yayınların bandrole tabi olduğu ayrıca değerlendirilir.

Dolayısıyla yalnızca “ISBN zorunlu değil” bilgisinden hareket ederek bandrol konusunda da aynı sonuca varılmamalıdır.

Çocuk Kitaplarında ISBN Gerekir mi?

Çocuk kitabının da profesyonel olarak yayımlanması ve kitap satış sistemine girmesi planlanıyorsa ISBN süreci normal yayıncılık hazırlığının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Burada ISBN ile bandrolü yine ayırmak gerekir. Bazı eğitim amaçlı çocuk yayınları için bandrol mevzuatında özel istisnalar bulunabilir; bu durum ISBN uygulamasından ayrı bir konudur.

Şiir Kitabına ISBN Alınır mı?

Evet. Şiir kitabı da ISBN verilebilen basılı yayınlar arasındadır. Roman, öykü, şiir, araştırma ve benzeri kitaplarda ISBN, eserin yayıncılık sistemi içerisinde tanımlanmasını sağlar.

ISBN Olmadan E-Kitap Yayımlanabilir mi?

Elektronik yayınlar da ISBN sisteminin kapsamına girebilir. Ayrıca aynı eserin basılı ve elektronik biçimleri birbirinden farklı yayın formatları olarak değerlendirilir.

Bu nedenle basılı kitabın ISBN’sini hiçbir değerlendirme yapmadan farklı bir elektronik sürüm için kullanmak doğru değildir.

ISBN Ücretli mi?

Hayır. Türkiye’de ISBN tahsis işlemleri Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak gerçekleştirilmektedir.

Dolayısıyla yalnızca “ISBN masrafından kurtulmak” amacıyla kitabı ISBN’siz yayımlamanın ekonomik bir avantajı yoktur.

Kitabı Yayınevinden Bastırırsam ISBN İşlemini Kim Yapar?

Bir kitap yayınevi tarafından yayımlanıyorsa ISBN ve diğer bibliyografik işlemler genellikle yayın sürecinin bir parçası olarak yayınevi tarafından yürütülür.

Yazar açısından önemli olan yalnızca bir ISBN numarasının bulunması değil; ISBN’nin doğru eser, doğru yayımcı ve doğru yayın biçimiyle eşleştirilmesidir.

ISBN Almadan Önce Kitap Hazır Olmalı mı?

Başvuru sırasında eserin bibliyografik bilgilerinin doğru biçimde belirlenmesi gerekir. Kitabın adı, yazarı, yayın biçimi ve diğer temel bilgilerinin kesinleşmiş olması işlemin doğru yürütülmesini kolaylaştırır.

ISBN alındıktan sonra numara künye sayfasına ve kapak tasarımına yerleştirilerek baskı dosyası tamamlanabilir.

ISBN Olmadan Kitap Bastırmanın Dezavantajları Nelerdir?

Özellikle ticari bir kitap için ISBN’siz hareket etmek yayın sürecini gereksiz yere zorlaştırabilir.

• Kitabın standart yayın kimliği oluşmaz.
• Profesyonel satış ve dağıtım sürecinde sorun yaşanabilir.
• Bibliyografik sistemlerde kitabın tanımlanması güçleşebilir.
• Daha sonra ISBN alınması gerektiğinde baskı dosyasında yeniden düzenleme gerekebilir.
• Kapak ve künye bilgilerinin yeniden hazırlanması gerekebilir.

ISBN Almadan Önce mi, Sonra mı Baskıya Girilmeli?

Kitabın profesyonel olarak yayımlanması planlanıyorsa en sağlıklı yöntem ISBN işlemlerini baskıdan önce tamamlamaktır.

Sık Sorulan Sorular

ISBN olmadan kitap bastırmak yasak mı?

Kültür ve Turizm Bakanlığı ISBN almanın Türkiye’de zorunlu bir uygulama olmadığını belirtmektedir. Ancak ISBN’siz bir yayının reel satış ağına girmesinin mümkün bulunmadığını da açıkça ifade etmektedir.

ISBN olmadan matbaa kitap basar mı?

ISBN bir matbaa baskı izni değildir. Ancak kitabın niteliği, satış amacı ve tabi olduğu diğer yayıncılık yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.

ISBN’siz kitap satılır mı?

Bakanlığın resmi açıklamasına göre ISBN almamış bir yayının reel olarak satış ağına girmesi mümkün bulunmamaktadır. Profesyonel satış ve dağıtım planlanan kitaplarda ISBN işlemlerinin baskıdan önce tamamlanması gerekir.

ISBN olmadan basılmış kitaba sonradan ISBN alınabilir mi?

ISBN Türkiye Ajansının resmi Sık Sorulan Sorular bölümünde ISBN alınmadan basılmış eserler için sonradan ISBN başvurusu ayrıca ele alınmaktadır. Bununla birlikte ticari yayınlarda ISBN’nin baskıdan önce alınması en sağlıklı yöntemdir.

ISBN almak ücretli mi?

Hayır. Türkiye’de ISBN tahsis işlemleri Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sağlanmaktadır.

ISBN telif hakkı sağlar mı?

Hayır. ISBN bir yayın tanımlama sistemidir; telif hakkı tescili anlamına gelmez.

İlgili Yayıncılık Rehberleri