Kitap Künyesi Nasıl Hazırlanır? Örnek Künye Sayfası
Kitap künyesi; bir yayının kim tarafından hazırlandığını, hangi yayınevi tarafından yayımlandığını, ne zaman ve nerede basıldığını gösteren temel yayın bilgileridir. Doğru hazırlanmış bir künye, okura ve kütüphanelere güvenilir bilgi sunar; ISBN, baskı ve basım bilgilerinin birbiriyle tutarlı olmasına yardımcı olur.
Kitap Künyesi Nedir?
Kitap künyesi, kitabın yayın ve üretim bilgilerini bir arada gösteren sayfadır. Genellikle iç kapaktan sonra, kitabın ilk sayfalarında yer alır. Künye sayfası kitabın ISBN numarasını, yayıncı ve basım bilgilerini, baskı tarihini ve yayına katkı sunan kişileri kayıt altına alır.
Künye; ISBN, barkod veya bandrolün yerine geçmez. Bunlar birbirini tamamlayan farklı unsurlardır: ISBN yayını tanımlar, barkod ISBN’nin satış ve stok sistemlerinde okunmasını sağlar, bandrol ise mevzuatın kapsadığı yayın nüshalarında kullanılan güvenlik etiketidir.
Kitap Künyesinde Hangi Bilgiler Yer Alır?
Her kitabın türü ve yayın süreci farklıdır. Bu nedenle her başlık her kitapta zorunlu olmayabilir. Aşağıdaki liste, bir kitap künyesini eksiksiz ve anlaşılır hazırlamak için kullanılabilecek temel çerçevedir:
- Kitabın adı ve varsa alt başlığı
- Yazarın adı; varsa çevirmen, editör, hazırlayan veya derleyen
- Kapak tasarımı, iç tasarım ve illüstrasyon gibi katkıların sahipleri
- Yayınevinin adı ve gerekiyorsa ticari unvanı
- Yayıncı sertifika numarası (ilgili yayıncı için)
- ISBN
- Baskı bilgisi: baskı sayısı, basım adedi ve basım tarihi
- Yayın yeri ve yayınevinin iletişim bilgileri
- Baskı ve cilt bilgisi: matbaanın adı, adresi ve ilgili sertifika numarası
- Telif veya hak sahipliği bildirimi; sözleşmeyle uyumlu biçimde
Kitabın niteliğine göre yayın yılı, seri adı ve numarası, fiyat, çeviri eserlerde özgün eser bilgisi ve hak sahibi, kapak görseli veya fotoğraf kredisi gibi ek bilgiler de yazılabilir.
Kitap Künyesi Örneği
Aşağıdaki şablonu kitabınızın gerçek bilgileriyle doldurabilirsiniz. Köşeli parantez içindeki alanlar örnektir; baskıdan önce tamamlanmalı veya kitaba uygun değilse çıkarılmalıdır.
[KİTABIN ADI]
[Varsa alt başlık]
Yazar: [Ad Soyad]
Çeviren: [Ad Soyad — varsa]
Editör: [Ad Soyad — varsa]
Kapak tasarımı: [Ad Soyad — varsa]
İç tasarım / illüstrasyon: [Ad Soyad — varsa]
© [Yıl] [Hak sahibi adı]
Bu kitabın yayın hakları [sözleşmede belirtilen kapsam] çerçevesinde [yayınevi adı] tarafından yayımlanmıştır.
ISBN: [ISBN numarası]
Yayıncı sertifika no: [Numara — varsa]
1. baskı: [Ay Yıl]
2. baskı: [Ay Yıl — varsa]
Basım adedi: [Adet]
Yayın yeri: [Şehir]
Yayımlayan: [Yayınevinin adı / ticari unvanı]
[Adres, web sitesi veya iletişim bilgisi]
Baskı ve cilt: [Matbaanın adı]
[Matbaanın adresi]
Matbaa sertifika no: [Numara — ilgiliyse]
Not: Bu örnek genel bir şablondur. Hak sahipliği cümlesi, yayın sözleşmesindeki hak devri veya kullanım izniyle aynı kapsamı göstermelidir. Sözleşmede devredilmemiş hakları yayınevine aitmiş gibi yazmayın.
Künye Sayfası Kitabın Neresine Konur?
Künye çoğunlukla kitabın baş tarafında, iç kapaktan sonraki sayfada veya kitabın ilk bölümünde yer alır. Okurun kolay bulacağı, baskı sırasında kesilmeyecek ve cilt içinde kaybolmayacak bir alana yerleştirilmelidir. Künye sayfasında yalnızca gerekli bilgiler bulunmalı; metin küçük puntoya sıkıştırılmamalı ve okunabilirlik korunmalıdır.
ISBN ve Barkod Bilgisi Nasıl Kontrol Edilir?
Künye sayfasındaki ISBN ile arka kapak barkodunda kodlanan ISBN aynı olmalıdır. ISBN atandıktan sonra kitap adı, yayıncı, baskı ve format gibi bilgiler değişirse ISBN kurallarına göre yeni numara gerekip gerekmediği kontrol edilmelidir. Farklı formatta yayımlanan basılı kitap, e-kitap ve sesli kitap gibi yayınlar için ayrı ISBN gerekebilir.
ISBN barkodunun baskı dosyasına doğru ölçüde yerleştirildiğini ve barkod okuyucuyla okunabildiğini baskı öncesi kontrol edin. ISBN başvuru süreci için ISBN nasıl alınır rehberimize göz atabilirsiniz.
Künye Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar
- Künye ve barkodda farklı ISBN kullanmak
- Baskı sayısı, basım adedi ve basım tarihini karıştırmak veya eksik bırakmak
- Matbaa ya da yayınevi bilgilerini eski veya hatalı adresle vermek
- Çevirmen, editör, illüstratör ve fotoğrafçı gibi katkı sahiplerini atlamak
- Hak sahipliği cümlesini yayın sözleşmesinden bağımsız, genel bir ifadeyle yazmak
- Sonradan değişen ISBN, baskı adedi veya matbaa bilgisini baskı PDF’sinde güncellememek
Son PDF onaylanmadan önce künye, kapak barkodu ve başvuru kayıtlarını birlikte kontrol edin. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, kurumsal kitap başvurularında künye sayfasının bulunmasını, künye ve barkod ISBN’lerinin aynı olmasını; ilgili satın alma başvurularında ayrıca basım yılı, baskı sayısı ve basım adedi bilgilerinin yer almasını istiyor.
Kitap Künyesi ile Bandrol Aynı Şey midir?
Hayır. Künye kitabın yayın bilgilerini gösteren sayfadır; bandrol ise mevzuat kapsamında bandrol uygulanması gereken nüshalarda kullanılan güvenlik etiketidir. Bandrol gerekliliği yayın türüne ve mevzuattaki istisnalara göre değerlendirilir. Bandrol gerekiyorsa çoğaltılan kitaplara sevkiyat öncesinde uygulanmalıdır. Ayrıntılar için kitap bandrolü başvuru rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kitap künyesi zorunlu mudur?
Künye sayfası, kitabın yayın bilgilerinin gösterilmesi ve ISBN ile yayın kayıtlarının tutarlı olması için temel bir parçadır. Bazı kurumsal başvurularda künye sayfası ve içermesi gereken belirli bilgiler açıkça istenir. Kitabın türüne ve başvuru sürecine göre güncel resmî koşullar ayrıca kontrol edilmelidir.
Kitap künyesinde basım adedi yazılır mı?
Basım adedini künye sayfasında belirtmek izlenebilirlik ve yayın kaydı açısından yararlıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığının bazı kitap satın alma başvurularında basım adedi bilgisi özellikle istenir.
Her baskıda yeni künye hazırlanır mı?
Yeni baskıda baskı sayısı, tarih, adet ve değişen yayın bilgileri güncellenmelidir. ISBN’nin değişip değişmeyeceği ise yalnızca baskı numarasına göre değil, yayın içeriği ve ISBN kurallarına göre değerlendirilir.
Künye sayfasında bandrol numarası bulunur mu?
Bandrol, künye bilgisinden ayrı bir güvenlik etiketidir. Künye sayfasına bandrolün kendisi yapıştırılmaz; bandrol kitabın mevzuata ve uygulamaya uygun dış yüzeyine yerleştirilir.
Künye ve Baskı Dosyanızı Birlikte Kontrol Edin
Kitabınızın künye sayfası, ISBN barkodu ve baskı bilgileri son PDF onayından önce birlikte incelenmelidir. Yayına hazırlık ve baskı süreci hakkında Akdoğan Yayınevi’nden bilgi alabilirsiniz.
