Ronald fraser,in İc savaşa katılmış kisiler henüz
haysttayjen yazılmış. Yazar bunlardan binlercediyle -gercekten- röportaj yapmış
tutarsizlsri elemis ve tutarlilari diğer belge vb ile birleştirerek bu kitabı
yazmış. İc savaşın her yonunu gelişmeleri, fasistinden anarşistine her ağızdan
onlarca örnekle anlatıyor. Özellikle anarşistleri ve abarko sendikslistlrti iyi
tanımak için çok güzel. Bunlar iç savaş sürecinde resmen devrim yapmışlar.
Ispanyanın bir bölgesi olan Katalonya’da her şey onların ellerinde. 500 bin
üyesi olan bir sendikaları (cnt) ve on binlerce şa aşçıları var. Parayı ortadan
kaldırmışlar. Sendika ve komunlerke uzun süre bölgeyi yönetmişler. Oldukça
inançlı insanlar güle güle ölüme gidiyorlar. İktidari almiyorlar. Merkezi
hükumetin (o sırada merkezi hükumet sol cevrelerden olusan halk cephesi:
anarşistler bu hukumete katilmiyorlar doğaları gereği. Tüm organları var fakat
almiyorlar. Zaten onlar da işlemiyor. Işyerlerinde kurdukları ozypneyimlerle
halkın ihtiyaclarını karşılıyorlar. Bu ozypneyimlerle işçi meclislerine
benziyor. Fakat merkezi bur örgütlenmeleri yok. Birinde olmayan bir şeyi
digerinden değiş tokusla alıyorlar. Dağıtım halka ücretsiz yapılıyor. (ceketi
olmayan gidiyor ceket üreten iskolunun sendikasına ve oradaki ozyonetim birimine
ve istediği ceketi alıyor.
Kitapta anlatılan bir diğer önemli nokta ise
ispanya komünist partisi dışındaki tüm sol cevrelerin (çeşitli sosyalist sendika
ve partiler, anarşistler, muhalif komünist psrtisi vs) sacb’ye olan
eleştirileri. Komintern (3. Enternasyonal) dünya çapındaki çelişkiyi saçn ve onu
kuşatan emperyalist dünya olarak saptadigi için tüm ülke komünist partilerinin
sscb’nin çıkarlarını savunmaya öncelik vermelerini istiyor. İspanya komünist
partisi de bu yüzden uspanya’daki diğer sol cevreler rarafindan eleştiriliyor.
Üstelik bu, eleştiri boyutunda kalan bir zemini asıyor ve karşılıklı olarak
yüzlerce insanın olduğu çatışmalara dek varıyor. Bu da Franco’nun ve
falanjistletin (ispanyol faşistlerinin) usine yarıyor. Özellikle cephe gerisi bu
tür catidmakar nedeniyle bayagi zayıflıyor.