İktidardan Sürgüne – Antakya’da Bir Ayan Ailesi 

 18. yüzyıl, Osmanlı Devleti’nde merkeziyetçi yönetim 

anlayışından uzaklaşılarak taşrada Ayanlık geleneğinin 

uygulandığı bir dönemdi. Bu dönemde artık Osmanlı 

topraklarındaki kazalarda Ayanlar yerel yönetici

 yetkisiyle devleti temsil ediyordu.

18. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Halep Eyaleti’ne

 bağlı Antakya kazası da Ayanlık kurumunun tipik bir örneğini 

sergilemekteydi. Bu çalışmada Antakya kazası özelinde Kara 

İbrahim Ağa ile başlayan, oğlu Fethullah ve yeğenleri Kara 

Süleyman ve Kara İsmail ile devam eden kudretli bir ayan 

ailesinin kendine özgü var olma serüveni ele alınmıştır. Kara

İbrahim Ağa’nın Antakya ayanı iken kendi konağında hunharca 

katledilmesi, ayan ailelerinin nüfuzlarını devlete karşı kullanma 

ihtimalinin olması hasebiyle devlet tarafından yürütülen 

soruşturmalardan bir türlü netice alınamaması bu sürecin 

sadece küçük bir parçası. Kitapta Antakya özelinde bir ayan 

ailesinin doğuşu, güç kazanması ve devlete baş kaldırışı, 

18. yüzyıl tipik mütegallibe-ayan öyküsü, Antakya Ayanı

 Fethullah Ağa ve ailesi örneğinde akademik bir yaklaşım

 ve akıcı bir üslupla ele alınmıştır.

Prof. Dr. Songül Çolak